Muhtemelen sen de yaşamışsındır. Bir şeyleri değiştirmen gerektiğini biliyorsun. İstiyorsun da. Ama yine de olmuyor.
Bu zayıflık değil. Bu biyoloji. Psikolog James Prochaska onlarca yıldır tam da bunu araştırıyor.
1. Ön-Düşünme — "Benim hiçbir problemim yok"
Değişmesi gereken bir şey olduğunun farkında değilsin. Ya da biliyorsun ama görmek istemiyorsun. Çevrindekiler belki bunu senden daha net görebiliyor.
Bu aşamadaki birine baskı yapmak işe yaramaz. Henüz hazır değiller.
2. Düşünme — "Belki bir problemim var"
Görmeye başlıyorsun. Artıları eksilerini tartıyorsun. "Belki bir şeyler yapmalıyım ama henüz değil."
Bu aşama çok uzun sürebilir. Bazıları yıllarca burada kalır.
3. Hazırlık — "Bir şeyleri değiştirmek istiyorum"
Harekete geçmeye hazırsın. Seçenekleri araştırıyorsun. Belki planlarını birileriyle paylaşıyorsun.
Bu en önemli aşama ve en çok gözden kaçırılan. Çoğu kişi bunu atlayıp düşünme aşamasından doğrudan eyleme geçiyor. İşte bu yüzden değişiklikler kalıcı olmuyor.
4. Eylem — "Artık başladım"
Gerçekten yapıyorsun. Davranışları, düşünceleri veya kalıpları değiştiriyorsun. Bu çok enerji ve bilinçli çaba gerektiriyor.
5. Sürdürme — "Devam ediyorum"
Yeni davranış alışkanlık haline gelmeye başlıyor. Ama geri dönüşler normal bir durum, başarısızlık işareti değil.
Prochaska, çoğu insanın değişiklik kalıcı olmadan önce bu aşamaları birkaç kez geçirdiğini bulmuş. Bir geri dönüş, sıfırdan başladığın anlamına gelmiyor. Daha deneyimli bir noktadan başlıyorsun.
Değişim hangi aşamada olduğun konusunda dürüst olmayı gerektiriyor. Henüz hazırlık aşamasında değilsen eyleme geçmeye çalışmak işe yaramaz.
İlk adım eylem değil, dürüstlük.
En çok istediğin değişim konusunda hangi aşamadasın?
Seni düşünme aşamasında tutan nedir?
Hazırlık aşamasına geçmen için ne gerekiyor?
Bu sorular üzerinde düşünürken, AIA gibi kişisel bir AI rehberi de değişim yolculuğunda sana eşlik edebilir. Hangi aşamada olduğunu fark etmen ve bir sonraki adımı atman için destek alabilirsin.
AIA kender disse teorier og kan hjælpe dig med at forstå dem i din egen situation.
Åbn AIA →