Çoğumuz, sessiz anlarımızda kendimize söylediklerimizi hiçbir zaman iyi bir dostuma söylemezdik. Başkalarını sıcaklık ve anlayışla teselli ederiz — ama kendimizle eleştiri, utanç ve daha iyi olma talepleriyle karşılaşırız. Sevdiğin insanlara gösterdiğin özenin aynısını kendine de göstersen ne olurdu? İşte bu soru, kendine şefkatin tam kalbinde yatıyor.
Kendine şefkat gerçekte nedir?
Kendine şefkat, kendine acıma ya da kendini mazur gösterme ile aynı şey değildir. Aynı zamanda bencil bir içe dönüklük türü de değil. Bu alanda dünyanın önde gelen araştırmacılarından biri olan psikolog Kristin Neff, kendine şefkati üç öğeden oluşan bir kavram olarak tanımlıyor: kendine karşı nezaket, acı çekme ve hata yapmanın insan olmanın bir parçası olduğunu kabul etme, ve kendi duygularına karşı bilinçli, yargısız bir dikkat.
Kulağa basit geliyor. Ama pratikte hiç de öyle değil. Çoğumuz için içimizdeki ses keskin, sabırsız ve acımasız — ve aslında bunun bize yardım ettiğine inanıyoruz. Kendimizi eleştirmenin bizi tetikte ve motive tuttuğunu düşünürüz. Ancak araştırmalar tam tersini gösteriyor: aşırı öz eleştiri kaygı, depresyon ve düşük dayanıklılıkla bağlantılı. Kendine şefkat ise daha büyük duygusal istikrar ve zorluklardan sonra ayağa kalkma becerisiyle ilişkili.
Neden bu kadar zor?
Kendine şefkatin yabancı gelmesinin nedenlerinden biri, çoğumuzun özenin hak edilmesi gerektiğini öğrenmiş olmamız. Bir şeyler başarmalı, bir hedefe ulaşmalı, "yeterince iyi" olmalıyız — dinlenmeye hakkımız olması için. Bu inanç derinlerde oturuyor, genellikle çocuklukta ekiliyor ve bizi bildiğimizden çok daha fazla yönetiyor.
Aynı zamanda kültürel bir boyutu da var. Türkiye dahil birçok toplumda, şikayetçi olmamak, kendini çok öne çıkarmamak ve kendi başının çaresine bakmak konusunda güçlü bir gelenek var. Kendimizle açıklık ve özenle karşılaşmak, bu söylenmemiş kuralları ihlal etmek gibi hissedebiliyor — zayıf ya da yanlış bir şeymiş gibi.
Ve tabii bir de korku var. Kendimize karşı nazik olursak, tembelleşir miyiz? Motivasyonumuzu kaybeder miyiz? Bu korkular anlaşılabilir ama temelsiz. Kendine şefkatli insanlar aslında daha dayanıklı, daha yaratıcı ve uzun vadede daha başarılı oluyorlar.
Kendine şefkat öğrenilebilir bir beceri. Kişisel AI rehberin AIA ile bu konuda pratikler geliştirebilir, kendi iç sesinle daha nazik bir ilişki kurmayı öğrenebilirsin. Çünkü belki de kendine en çok ihtiyaç duyduğun şey, zaten içinde olan o sevgi dolu sesini duyabilmektir.
AIA kender disse teorier og kan hjælpe dig med at forstå dem i din egen situation.
Åbn AIA →