เคยสังเกตไหมว่า บางครั้งเมื่อได้ยินเสียงพูดในทำนองที่คุ้นๆ ร่างกายจะเกร็งขึ้นมาเอง? หรือหัวใจเต้นแรงขึ้น ทั้งที่แท้จริงแล้วไม่มีอะไรอันตราย? นั่นเป็นเพราะร่างกายจดจำสิ่งที่จิตใจพยายามจะลืม มันไม่ใช่ความอ่อนแอ แต่เป็นเรื่องของระบบร่างกาย — และพบได้บ่อยกว่าที่หลายคนคิด
บาดแผลในใจไม่ได้อยู่เฉพาะในความคิดเท่านั้น มันอาศัยอยู่ในกล้ามเนื้อ ในลมหายใจ และในระบบประสาท นี่คือสิ่งที่นักจิตวิทยาและนักวิจัยด้านจิตใจ เบสเซล ฟาน เดอร์ โคลค์ อธิบายไว้ในหนังสือที่ล้ำยุคของเขา The Body Keeps the Score งานวิจัยของเขาแสดงให้เห็นว่า ประสบการณ์ที่เจ็บปวดสามารถฝังตัวอยู่ในร่างกาย และส่งผลกระทบต่อเราไปอีกนานหลังจากเหตุการณ์นั้นผ่านไปแล้ว
บาดแผลทางร่างกายคืออะไร?
บาดแผลในใจที่ฝังตัวอยู่ในร่างกายเกิดขึ้นเมื่อระบบประสาทถูกครอบงำด้วยประสบการณ์ที่ไม่สามารถรับมือได้ในขณะนั้น อาจเป็นเหตุการณ์เจ็บปวดที่เห็นได้ชัด หรือเป็นสถานการณ์ที่เกิดขึ้นซ้ำๆ อย่างการถูกปฏิเสธ ความไม่ปลอดภัย หรือความเหงาทางอารมณ์ — โดยเฉพาะในวัยเด็ก ร่างกายจึงยึดติดกับปฏิกิริยานั้นเพื่อเป็นการป้องกัน แต่ปฏิกิริยานี้อาจถูกกระตุ้นขึ้นมาต่อไป แม้อันตรายนั้นจะหายไปนานแล้ว
ในความสัมพันธ์ อาจแสดงออกเป็นความกลัวความขัดแย้งมากเกินไป มีแนวโน้มที่จะปิดกั้นอารมณ์ หรือกังวลอยู่เสมอว่าจะถูกทอดทิ้ง — แม้คู่รักจะไม่ได้ทำอะไรให้เป็นเหตุเลย นี่ไม่ใช่เรื่องไร้เหตุผล แต่เป็นระบบประสาทที่พยายามทำให้เราปลอดภัยด้วยข้อมูลเก่า
เกิดอะไรขึ้นในร่างกาย?
เมื่อเราเผชิญกับสิ่งที่น่าขัน ระบบประสาทจะกระตุ้นระบบซิมพาเธติก — สิ่งที่เรารู้จักในชื่อการตอบสนองแบบสู้หรือหนี โดยปกติเราจะสงบลงเมื่ออันตรายผ่านไป แต่ถ้าระบบประสาทไม่ได้รับโอกาสให้จบวงจรนี้ — เพราะเราอาจไม่สามารถหนีหรือสู้ได้ — ปฏิกิริยาที่ไม่เสร็จสมบูรณ์นั้นอาจติดค้างในร่างกาย
การรักษาแบบโซมาติก เอ็กซ์พีเรียนซ์ (Somatic Experiencing) ที่พัฒนาโดยปีเตอร์ เลอวีน เป็นวิธีการที่ช่วยให้ร่างกายปล่อยความตึงเครียดเหล่านี้ออกไป โดยการให้ความสนใจกับความรู้สึกในร่างกายและช่วยให้ระบบประสาทเสร็จสิ้นปฏิกิริยาที่ค้างอยู่
การหายใจและการเคลื่อนไหวที่ช่วยได้
การทำความเข้าใจร่างกายตัวเองเป็นขั้นตอนแรกสู่การเยียวยา การหายใจลึกๆ อย่างช้าๆ การยืดเส้นยืดสาย หรือแม้แต่การเดินในธรรมชาติ สามารถส่งสัญญาณให้ระบบประสาทรู้ว่าตอนนี้ปลอดภัยแล้ว
การมี AIA เป็นคู่หูช่วยสำรวจรูปแบบทางอารมณ์ของตัวเอง สามารถช่วยคุณเข้าใจสัญญาณที่ร่างกายส่งมา และหาวิธีดูแลตัวเองที่เหมาะสมได้
AIA kender disse teorier og kan hjælpe dig med at forstå dem i din egen situation.
Åbn AIA →